Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì phiên toàn thể của Hội nghị. Ảnh: VGP/Quang Hiếu
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì phiên toàn thể của Hội nghị cùng sự tham dự của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và hơn 700 đại biểu đại diện cho các cơ quan của Đảng, Chính phủ, các bộ, ngành, các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp, các cơ quan nghiên cứu, các đại sứ quán, các tổ chức quốc tế.
 
Thúc đẩy các mô hình kinh tế bền vững
 
Hội nghị được tổ chức nhằm tập trung thảo luận và chia sẻ các giải pháp thiết thực, hiệu quả nhằm phát triển nguồn vốn con người, xây dựng một nền kinh tế phi phát thải và thúc đẩy các mô hình kinh tế bền vững giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân - những vấn đề có ý nghĩa quan trọng và tác động lớn đến chiến lược phát triển bền vững của quốc gia. Những giải pháp này cũng được kỳ vọng sẽ là đầu vào giá trị, đóng góp tích cực nội dung xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2021-2030, với tầm nhìn và chính sách mới, để đưa đất nước bước vào một thập niên phát triển bền vững hơn.
 
Hội nghị được chia làm hai phiên. Trong khuôn khổ phiên buổi sáng đã diễn ra đồng thời ba hội thảo chuyên đề xoay quanh các nội dung đang nhận được nhiều sự quan tâm hiện nay: Phát triển Nền kinh tế tuần hoàn trong thập kỷ 2020-2030 – Mô hình tăng trưởng liên ngành ưu việt và sự cải biến trong nguyên lý thiết kế, sử dụng nguyên vật liệu; Quan hệ đối tác công tư: Nhu cầu thực tiễn và định hướng chính sách để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển bền vững; Nguồn vốn nhân lực: Chỉ số vốn con người, vai trò lãnh đạo bền vững và điều phối cấp nhà nước trong dài hạn.
 

Phiên hội thảo chuyên đề về phát triển Nền kinh tế tuần hoàn. Ảnh: Việt Hằng
 
Phát biểu khai mạc phiên toàn thể diễn ra vào buổi chiều, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định Việt Nam đã nỗ lực thực hiện các Mục tiêu thiên niên kỷ và đạt được nhiều kết quả, được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Việt Nam cũng luôn thể hiện cam kết mạnh mẽ để thực hiện các mục tiêu theo Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc. Chính phủ đã ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về phát triển bền vững với 115 chỉ tiêu và lồng ghép vào tất cả các chủ trương, chính sách, kế hoạch hành động.
 
Phó Thủ tướng nhấn mạnh không thể đạt được mục tiêu phát triển bền vững nếu không hành động đúng đắn, quyết liệt, đồng bộ từ tất cả các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp, mọi người dân với sự hợp tác của cộng đồng quốc tế. Tất cả cùng chung tay, cùng nỗ lực để thực hiện thắng lợi Mục tiêu phát triển bền vững theo Chương trình nghị sự 2030 của Liên Hợp Quốc.
 
Cũng tại phiên toàn thể, các đại biểu đã được nghe các báo cáo về lồng ghép SDGs trong Chiến lược Phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam giai đoạn 2021-2030, nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân và tăng cường quan hệ đối tác công - tư, xây dựng nguồn vốn con người, thúc đẩy đột phá khoa học công nghệ, triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn trong thập niên tới, cũng như vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững từ đại diện lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Ngân hàng Thế giới, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
 
TS.Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI kiêm Chủ tịch VBCSD mang đến Hội nghị báo cáo “Nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân và tăng cường quan hệ đối tác công tư hướng tới thập niên phát triển bền vững hơn”. Theo TS.Vũ Tiến Lộc, để thu hút tốt hơn nguồn lực của khối kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế xã hội cũng như giúp thực hiện thành công các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs), thì cần có các giải pháp thúc đẩy quan hệ đối tác công tư (PPP) mạnh mẽ hơn nữa, như sớm ban hành Luật đầu tư theo hình thức PPP, thay đổi mô hình PPP hiện nay – các cơ quan quản lý PPP phải thay đổi cách thức quản lý và nâng cao năng lực để tạo điều kiện cho đầu tư theo hình thức PPP, thu hút các nhà đầu tư mới, và phát huy hiệu quả vai trò của Ủy ban Quan hệ Đối tác Công tư trong việc thúc đẩy PPP bền vững. 
 
Chia sẻ về chủ đề “Tăng trưởng bao trùm: Phát triển vốn nhân lực tại Việt Nam giai đoạn 2020-30”, ông Daniel Dulitzky, Giám đốc Chương trình Phát triển Con người khu vực Đông Á Thái Bình Dương, Ngân hàng Thế giới cho biết mặc dù hiện nay Việt Nam đang thực hiện tốt về Chỉ số Vốn nhân lực (HCI), nhưng đồng thời cũng đang phải đối mặt với hai thách thức chính trong đảm bảo nguồn vốn nhân lực chất lượng cao, đó là cần thu hẹp khoảng cách cho các nhóm dân tộc thiểu số và tăng cường phát triển lực lượng lao động. Một số khuyến nghị được đại diện Ngân hàng Thế giới đưa ra bao gồm: cải cách các chương trình mục tiêu quốc gia, cải cách hệ thống giáo dục đại học, thu hút thêm nữa sự đầu tư và tham gia của khu vực tư nhân trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, từ đó tạo ra kết nối chặt chẽ hơn giữa các cơ sở đào tạo với các doanh nghiệp tuyển dụng lao động. 
 
Bên cạnh các chia sẻ từ các bộ, ngành, cơ quan quản lý, Hội nghị còn mang đến những thông tin và kiến nghị hữu ích từ các tham luận của đại diện cộng đồng doanh nghiệp như: HEINEKEN Việt Nam - Ứng dụng tư duy kinh tế tuần hoàn trong thực tiễn sản xuất-kinh doanh; Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Kết hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị công ty (ESG) vào chiến lược đầu tư: Xu hướng của các nhà đầu tư có trách nhiệm; PwC - Tối đa hóa lợi ích kinh tế, xã hội thông qua thực hiện phát triển bền vững – Kinh nghiệm tốt từ doanh nghiệp; Ericsson Việt Nam - Tương lai của công nghệ là hôm nay: Tăng cường năng lực doanh nghiệp theo định hướng hiện đại và nhân văn; Tập đoàn TH - Đưa phát triển bền vững thành lợi thế cạnh tranh: Chiến lược quản trị hoạt động doanh nghiệp hiệu quả trong thập niên mới.
 
Cần thống nhất về nhận thức và hành động về phát triển bền vững
 
Kết luận phiên họp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, phát triển bền vững vừa là nhu cầu cấp bách, vừa là xu thế tất yếu của tiến trình phát triển xã hội. Chủ trương phát triển bền vững được thể hiện nhất quán trong các văn kiện, các chương trình, kế hoạch phát triển đất nước trong từng thời kỳ.
 
Trong 30 năm đổi mới, Việt Nam đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy phát triển bền vững và đạt được nhiều thành tựu quan trọng như kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam được duy trì ở mức cao, chất lượng tăng trưởng được nâng lên.
 
Chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam năm 2017 thuộc nhóm trung bình cao trong tổng số 189 quốc gia. Việt Nam tích cực tham gia có hiệu quả vào các sáng kiến bảo vệ môi trường toàn cầu. Theo báo cáo đánh giá thường niên lần thứ tư về tiến độ thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững năm 2019, Việt Nam xếp thứ 54, tăng 3 bậc so với năm 2018 và chỉ số phát triển bền vững đứng thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á. Các chỉ số xếp hạng cao ở Việt Nam là xóa đói giảm nghèo, giáo dục, tiếp cận năng lượng, mô hình tiêu dùng, sản xuất bền vững, chống biến đổi khí hậu.
 
Tuy nhiên, theo Thủ tướng các kết quả nêu trên chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của đất nước; năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế chưa được cải thiện nhiều; tình trạng khai thác và sử dụng kém hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên, làm ô nhiễm môi trường, mất cân đối các hệ sinh thái còn diễn ra ở không ít nơi.
 
Thủ tướng đề nghị, cần thống nhất về nhận thức và hành động trong tất cả các cấp, các ngành và toàn xã hội về phát triển bền vững. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, cả hệ thống chính trị và mọi thành phần trong xã hội. Cần tập trung chính sách và nguồn lực cho phát triển bền vững. Báo cáo phát triển con người của Liên Hợp Quốc đã xác định rõ mục tiêu duy nhất là đưa con người vào trọng tâm của quá trình phát triển, con người là trung tâm của phát triển bền vững, đáp ứng ngày càng đầy đủ hơn nhu cầu vật chất, tinh thần của mọi tầng lớp nhân dân, xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh là nguyên tắc nhất quán trong mọi giai đoạn phát triển.
 
Xem xét ban hành Nghị quyết về phát triển bền vững
 
Thủ tướng đề nghị các bộ, các ngành, các địa phương nghiên cứu để đưa ra chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững là trọng tâm, nội dung xuyên suốt trong chiến lược kinh tế xã hội giai đoạn 2021 - 2030 với kế hoạch, các nhiệm vụ cụ thể. Cần tăng tốc quá trình tái cấu trúc và hoàn thiện thể chế kinh tế theo hướng sử dụng hiệu quả hơn tài nguyên thiên nhiên, tiết kiệm năng lượng, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, đổi mới công nghệ, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm nghèo, đảm bảo phát triển kinh tế bền vững. Hành động cùng cộng đồng quốc tế sớm đưa thoả thuận Paris về ứng phó biến đổi khí hậu trở thành hiện thực. Lồng ghép và đẩy nhanh việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc, đặc biệt là mục tiêu số 13 là ứng phó kịp thời, hiệu quả với biến đổi khí hậu và thiên tai và mục tiêu 14 là bảo tồn và sử dụng bền vững đại dương, biển và nguồn lợi biển phát triển bền vững trước năm 2030. Cần thực hiện đồng bộ các chiến lược quốc gia tăng trưởng xanh, thích ứng biến đổi khí hậu, giảm nghèo bền vững, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ cho sự phát triển bền vững.
 
Nhân dịp này, Thủ tướng biểu dương các điển hình như các biện pháp quyết liệt, cụ thể của TP. Hà Nội với chương trình trồng mới 1 triệu cây xanh giai đoạn 2016 - 2018 và trồng thêm 600.000 cây xanh nữa đến năm 2020, giao chỉ tiêu trồng cây xanh tới từng quận, huyện của thành phố. Quảng Ninh thực hiện chấm dứt sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần ở vùng Vịnh Hạ Long; ở Cù Lao Chàm, Hội An, tỉnh Quảng Nam đã 10 năm không sử dụng túi nilon.
 
Thủ tướng cũng đánh giá cao sáng kiến lập Liên minh tái chế bao bì Việt Nam hay là Saigon Coop, một siêu thị lớn cơ bản không sử dụng túi nilon trong tiêu dùng. Cần tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, nhất là cho người dân nghèo, vùng sâu, vùng xa, cả về thể lực và trí lực, đạt mục tiêu thiên niên kỷ đã cam kết về phát triển con người.
 
Tăng cường hiệu suất, hiệu quả làm việc của mọi khu vực trong nền kinh tế, đặc biệt là khu vực Nhà nước. Cần đẩy nhanh xây dựng Chính phủ điện tử hướng tới hình thành Chính phủ số, xã hội số và nền kinh tế số như xu hướng thế giới hiện nay. Hoàn thiện khung khổ pháp lý và môi trường kinh doanh, có chính sách đột phá để khuyến khích các hoạt động đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh, hỗ trợ mọi người dân, doanh nghiệp phát huy khả năng sáng tạo, sản xuất ra của cải vật chất, xây dựng một xã hội thịnh vượng.
 
Xây dựng cơ chế, chính sách để khuyến khích áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong sản xuất, tiêu dùng hướng đến mô hình kinh doanh kinh tế phi phát thải. Năm 2016, Chính phủ đã phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững đến năm 2020, tầm nhìn đến 2030 nhưng triển khai trong thực tế còn hạn chế, cần có các chính sách mạnh để khuyến khích các hoạt động sản xuất, tái sản xuất và tái sử dụng có lợi.
 
Thủ tướng nhấn mạnh toàn cầu hóa và xu hướng công nghệ cùng với những mô hình kinh doanh có tính đột phá, làm thay đổi căn bản nhiều tư duy và phương pháp tiếp cận kinh doanh giúp cho nhiều hoạt động kinh tế dân sự trở nên tối ưu và bền vững hơn. Tuy nhiên, những giá trị văn hoá cội nguồn, bản sắc dân tộc vẫn sẽ trường tồn, là thứ làm nên sự khác biệt có tính bền vững, là giá đỡ cho sự thịnh vượng kinh tế lâu dài, là bệ phóng cho những tiến bộ của chúng ta trong thế kỷ 21 và xa hơn.
 
Thủ tướng giao cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp các bộ, ngành liên quan, Phòng Công nghiệp và Thương mại Việt Nam căn cứ kết luận Hội nghị trình Chính phủ xem xét ban hành Nghị quyết về phát triển bền vững.
 
Thủ tướng giao các bộ, ngành căn cứ chương trình hành động quốc gia và lộ trình thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, xây dựng và ban hành các chỉ tiêu kế hoạch hành động cụ thể trong từng ngành, từng lĩnh vực.
 
Việt Hằng
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại